تنبلی چشم (آمبلیوپی) چیست و از کجا بفهمیم کودکمان دچار آن است؟
تنبلی چشم یعنی چه؟
تنبلی چشم یا Amblyopia به حالتی گفته میشود که یکی از چشمها دید ضعیفتری دارد، در حالیکه خود چشم از نظر ظاهری سالم است. در واقع، مغز یاد میگیرد تصویر یکی از چشمها را نادیده بگیرد و فقط از چشم قویتر استفاده کند. این مشکل معمولاً در دوران کودکی شکل میگیرد و اگر زود تشخیص داده نشود، میتواند باعث کاهش دائمی بینایی شود.
در این مقاله از سریتا با تنبلی چشم ،علایم و راه های درمان آن آشنا میشویم. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه بفرمایید.
علتهای اصلی تنبلی چشم
سه عامل اصلی در بروز این اختلال نقش دارند:
-
انحراف چشم (Strabismic Amblyopia): وقتی یکی از چشمها منحرف است، مغز برای جلوگیری از دوبینی، تصویر آن چشم را حذف میکند.
-
عیوب انکساری اصلاحنشده: در صورت تفاوت نمره زیاد بین دو چشم (آستیگماتیسم، دوربینی یا نزدیکبینی)، چشم ضعیفتر بهتدریج تنبل میشود.
-
انسداد مسیر بینایی: عواملی مانند افتادگی پلک، کدورت قرنیه یا آبمروارید مادرزادی میتوانند مانع رسیدن تصویر واضح به شبکیه شوند.
علائم هشداردهنده در کودکان
والدین معمولاً دیر متوجه تنبلی چشم میشوند، چون کودک با چشم سالم میبیند و متوجه مشکل نیست.
با این حال، توجه به علائم زیر میتواند به تشخیص زودهنگام کمک کند:
-
چرخش یا انحراف یکی از چشمها
-
سر کج کردن هنگام نگاه کردن
-
بستن یک چشم هنگام تمرکز روی اشیاء
-
عملکرد ضعیف در بازیهای دیدی یا فعالیتهای مدرسه
-
شکایت از دید تار یا خستگی چشم (در کودکان بزرگتر)
در کودکان زیر ۶ سال، انجام معاینه سالانه توسط اپتومتریست بسیار ضروری است. تشخیص زودهنگام تنبلی چشم در این سن میتواند آینده بینایی کودک را کاملاً تغییر دهد.
درمان تنبلی چشم
درمان تنبلی چشم به سن، علت و شدت مشکل بستگی دارد و معمولاً شامل چند مرحله است:
1. اصلاح عیوب انکساری
تجویز عینک یا لنز مناسب اولین قدم در درمان است تا هر دو چشم تصویر واضحی به مغز ارسال کنند.
2. پچ درمانی (بستن چشم سالم)
در این روش، چشم سالم برای چند ساعت در روز بسته میشود تا مغز مجبور شود از چشم تنبل استفاده کند و دید آن را تقویت نماید.
3. ویژنتراپی (Vision Therapy)
تمرینهای تخصصی برای تقویت هماهنگی بین دو چشم، بهبود تمرکز و تثبیت نتایج درمان طراحی میشوند.
در سالهای اخیر، روشهای دیجیتالی مثل بازیها و نرمافزارهای درمان آمبلیوپی نیز با تأیید اپتومتریست مورد استفاده قرار میگیرند.
4. درمان علت زمینهای
در صورت وجود افتادگی پلک، کدورت قرنیه یا انحراف شدید، ممکن است درمانهای جراحی یا دارویی نیز لازم باشد.
آیا درمان در بزرگسالی هم ممکن است؟
برخلاف تصور رایج، تنبلی چشم فقط مختص کودکان نیست. تحقیقات جدید نشان دادهاند که حتی در بزرگسالان نیز با استفاده از ویژنتراپی مدرن و تحریک مغزی هدفمند، میتوان بهبود دید را تجربه کرد. البته، هرچه درمان در سن پایینتر آغاز شود، نتایج بهتر و سریعتری حاصل میشود.
پیشگیری از تنبلی چشم
پیشگیری همیشه آسانتر از درمان است.
اپتومتریستها توصیه میکنند:
-
اولین معاینه کامل بینایی در ۶ ماهگی تا ۱ سالگی
-
سپس در ۳ سالگی
-
و در نهایت در ۵ تا ۶ سالگی (قبل از ورود به مدرسه) انجام شود.
اگر سابقه خانوادگی تنبلی چشم یا انحراف وجود دارد، باید معاینات زودتر و منظمتر انجام شوند.
جمع بندی
تنبلی چشم یا آمبلیوپی یکی از قابل درمانترین اختلالات بینایی در کودکان است، به شرطی که به موقع تشخیص داده شود. بیتوجهی به علائم اولیه میتواند منجر به کاهش دائمی دید شود.
👁️ در کلینیک اپتومتری سریتا، معاینه تخصصی بینایی کودکان با تجهیزات مدرن و روشهای استاندارد جهانی انجام میشود.برای بررسی دقیق و درمان تخصصی، به کلینیک اپتومتری سریتا مراجعه کنید. برای مشاوره تخصصی در این خصوص همین حالا با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید
در این مرکز با بهرهگیری از تجهیزات تخصصی و برنامههای ویژنتراپی، مسیر درمان شما با دقت و اطمینان پیش خواهد رفت.
ما در این مقاله از سایت سریتا ،درباره دلایل بروز تنبلی چشم و علایم و راه های درمان آن صحبت کردیم تا آگاهی بیشتری برای انتخاب مسیر درست درمان داشته باشید. 🌿
