معاینه چشم در بیماران دیابتی فقط گرفتن «شماره عینک» نیست؛ بلکه بخش مهمی از پیشگیری و تشخیص زودهنگام رتینوپاتی دیابتی و سایر عوارض چشمی مرتبط با دیابت است. در بسیاری از موارد، حتی اولین نشانه‌های آسیب به بدن، ابتدا در چشم ظاهر می‌شود. به همین دلیل، همکاری صحیح بیمار و رعایت چند نکته ساده می‌تواند دقت معاینه را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد و از تصمیم‌گیری‌های اشتباه جلوگیری کند.

در این مقاله از سریتا توضیح می‌دهیم که در روز معاینه چه کارهایی باعث انجام یک معاینه چشم دقیق و قابل اتکا می‌شود و چرا رعایت این نکات اهمیت دارد.

۱. قند خون پایدار = نسخه دقیق‌ و قابل اعتماد

یکی از رایج‌ترین مشکلاتی که در بیماران دیابتی هنگام تجویز عینک دیده می‌شود، نوسانات شدید دید است. بالا رفتن یا افت ناگهانی قند خون می‌تواند:

• ضخامت عدسی طبیعی چشم را تغییر دهد

• انکسار چشم را جابه‌جا کند

• باعث تاری موقت یا خطا در شماره‌گیری شود

اگر همان لحظه قند خون بالا باشد، بیمار ممکن است چند ساعت بعد دوباره تجربه دید متفاوتی داشته باشد. بنابراین بهترین زمان معاینه زمانی است که قند خون نزدیک محدوده هدف روزانه شما باشد. این نکته باعث می‌شود شماره دریافتی پایدارتر و واقعی‌تر باشد.

۲. عدد قند خون روز معاینه را یادداشت کنید

داشتن این عدد برای اپتومتریست بسیار ارزشمند است. وقتی بدانیم بیمار با قند ۱۲۰ آمده یا با ۲۸۰، می‌توانیم بهتر تشخیص دهیم که آیا تغییرات دید واقعی است یا موقتی.

گاهی ما در معاینه می‌بینیم که شماره امروز نسبت به قبل متفاوت است؛ اما اگر قند بیمار بالا بوده باشد، می‌دانیم که باید دوباره در شرایط پایدار چک شود. این کار از نسخه‌های اشتباه، هزینه‌های اضافی و سردرگمی جلوگیری می‌کند.

۳. داروها و انسولین را طبق روال مصرف کنید

بعضی بیماران برای معاینه چشم یا گرفتن عکس OCT تصور می‌کنند باید ناشتا باشند یا انسولین نزنند. این کار نه‌تنها اشتباه است بلکه می‌تواند خطرناک هم باشد.

مصرف نکردن داروها باعث جهش قند خون شده و معاینه را غیرواقعی می‌کند. بنابراین تأکید می‌کنم:
تمام داروهای روزانه و انسولین باید دقیقاً طبق برنامه مصرف شود.

۴. یک وعده غذایی سبک قبل از مراجعه

ناشتا بودن باعث افت قند، بی‌حالی، تاری دید و گاهی دوبینی می‌شود. بهترین حالت این است که ۱ تا ۲ ساعت قبل از معاینه یک وعده سبک بخورید:

• نان سبوس‌دار

• تخم‌مرغ

• مغزها

• یک وعده کوچک پروتئین

این کار کمک می‌کند انرژی پایدار باشید و چشم بهترین عملکرد خود را داشته باشد.

۵. از خوردن نوشابه، شیرینی یا میان‌وعده‌های پرقند قبل از معاینه پرهیز کنید

مصرف قند ساده باعث اوج گرفتن لحظه‌ای قند خون می‌شود که می‌تواند به‌طور موقت باعث:

• تاری دید

• نوسان شماره

• خمیدگی خطوط صاف (علائم اولیه رتینوپاتی)

شود. این نوسان ممکن است نسخه شما را اشتباه نشان دهد.

۶. عینک‌ها، نسخه‌های قبلی و داروهای مصرفی را همراه بیاورید

برای یک بیماران دیابتی، داشتن سابقه دقیق برای ما مثل داشتن نقشه راه است. مقایسه شماره‌ امسال با سال قبل کمک می‌کند بفهمیم:

• آیا تغییری در سیر بیماری ایجاد شده؟

• روند بدتر شدن دید مرتبط با قند خون است یا عوارض شبکیه؟

• آیا نیاز به فالوآپ کوتاه‌تر داریم؟

برای بعضی بیماران، تغییرات کوچک در شماره می‌تواند نشانه شروع رتینوپاتی باشد.

۷. علائم اخیر خود را یادداشت کنید

این قسمت شاید مهم‌ترین بخش همکاری بیمار با اپتومتریست باشد. حتی علائمی که به نظر بی‌اهمیت می‌رسد، برای ما بسیار ارزشمند است:

• تاری دید بعد از غذا

• دوبینی گذرا

• دید موج‌دار

• خشکی چشم

• سردرد در ساعات خاص

• دیدن جرقه یا مگس‌پران

هر یک از این‌ها می‌تواند نشانه یک مشکل بسیار مهم باشد.

۸. زمان کافی برای معاینه در نظر بگیرید

در معاینه بیماران دیابتی، معمولاً نیاز به تست‌های تکمیلی وجود دارد:

• گشاد کردن مردمک (دیلاتاسیون)

• تست‌های دید رنگ، میدان بینایی یا OCT

اگر عجله داشته باشید، ممکن است مجبور شویم معاینه را خلاصه کنیم یا نوبت جداگانه تنظیم کنیم. برای یک بیمار دیابتی، ارزیابی نیمه‌کاره مساوی با ریسک تشخیص دیرهنگام است.

جمع‌بندی

معاینه چشم در بیماران دیابتی فرایندی دقیق، علمی و گاهی حساس است. رعایت نکات ساده‌ای مثل قند خون پایدار، خوردن وعده سبک، آوردن نسخه‌های قبلی و ثبت علائم باعث می‌شود نتیجه معاینه کاملاً قابل اعتماد باشد.

برای یک بیمار دیابتی، هر معاینه چشم فقط یک چکاپ نیست؛ یک قدم مهم برای پیشگیری از رتینوپاتی دیابتی و حفظ بینایی در بلندمدت است. همکاری شما کمک می‌کند منِ اپتومتریست بتوانم بهترین تصمیم را برای سلامت چشمتان بگیرم.

📞 اگر دیابت دارید، سلامت چشم را به تعویق نیندازید!

برای معاینه دقیق و تخصصی چشم، مخصوص بیماران دیابتی همین الان میتوانید با پشتیبانی تخصصی بینایی سنجی سریتا تماس بگیرید.

 در این مقاله از سریتا مواردی که افراد دیابتی باید در روز معاینه رعایت کنند بررسی شد، امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.

یکی از نگرانی‌های تکراری والدین در مطب من این است: «کودکم همیشه خیلی نزدیک تلویزیون می‌نشیند. یعنی چشمش ضعیف است؟» حقیقت این است که نشستن نزدیک تلویزیون در کودکان همیشه به معنای «ضعف چشم» نیست.
کودکان اغلب دنیای اطراف را به شکل متفاوتی تجربه می‌کنند؛ برای تمرکز بیشتر جلو می‌روند، عادت می‌کنند روی زمین بنشینند یا به صفحه نزدیک شوند. اما از طرف دیگر، این رفتار می‌تواند اولین علامت نزدیک‌بینی (مایوپی) باشد؛ مخصوصاً اگر همراه با علائم دیگری مثل تنگ‌کردن چشم‌ها، جلو بردن سر یا سردرد باشد.

در این مقاله از سریتا مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم چه زمانی نشستن نزدیک تلویزیون طبیعی است و چه زمانی باید نگران ضعف چشم کودک باشید.

نشستن نزدیک تلویزیون در کودکان؛ عادت یا ضعف چشم؟

بسیاری از کودکان به‌صورت غریزی دوست دارند به صفحه‌ی تلویزیون یا مانیتور «نزدیک‌تر» باشند. چند دلیل شایع:

• حس کنترل و تمرکز بیشتر روی تصویر

• تقلید از خواهر و برادر یا دوستان

• عادت به نشستن روی زمین به‌جای مبل

• سرگرم‌شدن و فراموش‌کردن فاصله

اما وقتی نشستن نزدیک تلویزیون در کودکان به یک رفتار دائمی تبدیل می‌شود، مهم است که احتمال مشکلات بینایی را بررسی کنیم؛ به‌ویژه نزدیک‌بینی (مایوپی) که این روزها در کودکان، به‌دلیل استفاده زیاد از موبایل، تبلت و کارهای نزدیک، رو به افزایش است.

چه زمانی نشستن نزدیک تلویزیون می‌تواند نشانه‌ی ضعف چشم باشد؟

اگر کودک شما بیشترِ وقت تلویزیون را از فاصله‌ی خیلی نزدیک نگاه می‌کند و یکی از موارد زیر را هم می‌بینید، بهتر است حتماً برای معاینه‌ی کامل مراجعه کنید:

• تنگ‌کردن چشم‌ها هنگام نگاه‌کردن به تلویزیون یا تخته کلاس

• جلو آوردن سر یا نزدیک‌کردن بدن به صفحه

• مالیدن مکرر چشم‌ها یا شکایت از خستگی چشم

• سردرد بعد از تماشای تلویزیون، کار با تبلت یا تکالیف مدرسه

• نزدیک بردن کتاب، دفتر یا موبایل تا حدی که خیلی به صورتش چسبانده شود

• عملکرد ضعیف در درس‌هایی که نیاز به دید دور دارند (مثلاً خواندن از روی تخته)

• وجود سابقه نزدیک‌بینی در خانواده (پدر، مادر یا خواهر و برادر مایوپ)

این علائم لزوماً به معنی بیماری خطرناک نیستند، اما می‌توانند نشانه‌ی این باشند که چشم کودک برای دیدن دور، تلاش بیش‌ازحد می‌کند و نیاز به عینک یا پیگیری تخصصی دارد.

فاصله‌ی استاندارد تماشای تلویزیون برای کودکان

فاصله‌ی مناسب، به اندازه‌ی تلویزیون بستگی دارد. برای دید راحت و بدون فشار بینایی، معمولاً توصیه می‌شود کودک حدود ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر قطر صفحه‌نمایش از تلویزیون فاصله داشته باشد.

نمونه‌ی فاصله‌ی مناسب برای چند سایز رایج:

• تلویزیون ۳۲ اینچ → حدود ۱٫۲ تا ۱٫۸ متر

• تلویزیون ۴۳ اینچ → حدود ۱٫۶ تا ۲٫۳ متر

• تلویزیون ۵۰ اینچ → حدود ۱٫۹ تا ۲٫۷ متر

• تلویزیون ۵۵ اینچ → حدود ۲٫۱ تا ۳ متر

• تلویزیون ۶۵ اینچ → حدود ۲٫۴ تا ۳٫۵ متر

اگر کودک به‌طور مداوم کمتر از این فاصله می‌نشیند، تلویزیون را جلو می‌کشد یا فقط از یک سمت کاناپه و با یک چشم بیشتر استفاده می‌کند، معاینه‌ی چشم توصیه می‌شود؛ به‌خصوص اگر علائم قبلی هم همراهش باشد.

تلویزیون، موبایل و تبلت؛ کدام نگران‌کننده‌ترند؟

خیلی از والدین تصور می‌کنند تنها مشکل، تلویزیون است؛ در حالی که:

• تلویزیون معمولاً در فاصله‌ای دورتر از چشم قرار دارد.

• موبایل و تبلت به‌طور مستقیم و به فاصله‌ی بسیار نزدیک استفاده می‌شوند.

برای سلامت چشم، آنچه بیشتر نگران‌کننده است، مجموع زمان کار نزدیک (کتاب، تبلت، موبایل، بازی‌های دستی و…) است. اگر کودکی هم در کارهای نزدیک غرق می‌شود، هم نشستن نزدیک تلویزیون را ترجیح می‌دهد، باید جدی‌تر به فکر بررسی نزدیک‌بینی و عادات بینایی او باشید.

معاینه در مطب بیمایی سنجی سریتا؛ فقط نمره چشم نیست

در معاینه‌ی تخصصی کودکان در مطب سریتا، فقط به اتورفراکتومتر اکتفا نمی‌کنیم. مراحل معمول شامل:

• بررسی نمره چشم با اتورفراکتومتر و اصلاح سابجکتیو (تا حدی که کودک همکاری کند)

• بررسی دید دور و دید نزدیک متناسب با سن کودک

• ارزیابی تطابق (Accommodation)؛ یعنی توانایی فوکوس چشم روی فاصله‌های مختلف

• بررسی هماهنگی دوچشمی و حرکات چشمی (Vergence) برای تشخیص مشکلات مخفی مثل انحراف خفیف

• بررسی علائم تنبلی چشم (آمبلیوپی) یا انحراف ظریف که ممکن است والدین متوجه آن نشده باشند

• در صورت نیاز، استفاده از قطره‌ی مخصوص برای سایکلوپلژی و اندازه‌گیری دقیق‌تر نمره‌ی چشم

در نهایت، بر اساس یافته‌ها ممکن است:

• عینک مخصوص برای دید دور یا مطالعه و تلویزیون تجویز شود.

• تمرین‌های ساده‌ی بینایی برای تقویت تطابق و هماهنگی دوچشمی ارائه شود.

• درباره‌ی عادات صحیح تماشای تلویزیون و استفاده از موبایل و تبلت، آموزش دقیق به والدین داده شود.

چگونه عادت نشستن نزدیک تلویزیون را اصلاح کنیم؟

حتی اگر معاینه نشان دهد که چشم کودک سالم است، باز هم بهتر است عادت‌های سالم بینایی را در او تقویت کنیم:

1. فاصله‌ی تلویزیون را علامت‌گذاری کنید
   روی زمین یا فرش، یک نوار کوچک (مثلاً با چسب رنگی) بگذارید و با کودک توافق کنید که همیشه پشت آن بنشیند.

2. نور اتاق را تنظیم کنید
   نه خیلی تاریک که کنتراست بین تلویزیون و محیط چشم را خسته کند، و نه خیلی روشن که انعکاس‌های آزاردهنده ایجاد شود.

3. زمان تماشای تلویزیون را محدود کنید
   به‌جای ساعت‌های طولانی، زمان‌های کوتاه‌تر اما با کیفیت بالای برنامه انتخاب کنید.

4. قانون استراحت برای چشم‌ها
   هر ۲۰–۳۰ دقیقه، چند دقیقه استراحت بدهید؛ کودک می‌تواند از پنجره بیرون را نگاه کند، بلند شود و کمی حرکت کند.

5. بازی در فضای باز
   فعالیت در فضای باز و نگاه‌کردن به فاصله‌های دور، یکی از مهم‌ترین عوامل در کاهش ریسک پیشرفت نزدیک‌بینی در کودکان است.

6. الگوی کودک باشید
   اگر خودتان هم با موبایل و تلویزیون خیلی نزدیک کار کنید، کودک ناخودآگاه همان رفتار را تقلید می‌کند.

چه زمانی حتماً باید به اپتومتریست مراجعه کنیم؟

اگر یکی از موارد زیر را در کنار نشستن نزدیک تلویزیون در کودکان مشاهده کردید، معاینه‌ی تخصصی را به تعویق نیندازید:

• بستن یک چشم یا چرخاندن سر هنگام نگاه‌کردن

• خطا در خواندن نوشته‌های دور (مثلاً تابلو، تخته‌ی کلاس)

• شکایت مکرر از «تار دیدن»

• سردردهای عصرگاهی بعد از مدرسه یا تماشای تلویزیون

• سابقه‌ی نزدیک‌بینی یا تنبلی چشم در خانواده

جمع‌بندی

نشستن نزدیک تلویزیون همیشه به معنی ضعف چشم نیست، اما اگر این رفتار تبدیل به عادت ثابت شده و همراه با علائم دیگری است، حتماً باید دید کودک به‌صورت تخصصی بررسی شود.

تشخیص زودهنگام نزدیک‌بینی، تنبلی چشم یا مشکلات هماهنگی دوچشمی، به ما کمک می‌کند:

• از پیشرفت مایوپی تا حد امکان جلوگیری کنیم

• از خستگی و سردردهای کودک کم کنیم

• کیفیت دید و تمرکز او در مدرسه و خانه را بهبود بدهیم

اگر درباره‌ی رفتار بینایی کودک‌تان تردید دارید، یک معاینه‌ی کامل می‌تواند خیال‌تان را راحت کند.

اگر شما هم حس می‌کنید کودکتان بیش از حد به تلویزیون نزدیک می‌شود، این موضوع را دستِ کم نگیرید. برای یک معاینه‌ی تخصصی و آرام‌بخش کودکان در مطب بینایی سنجی سریتا، می‌توانید همین حالا وقت بگیرید تا خیال‌تان از سلامت چشم فرزندتان راحت شود. روی دید کودکتان سرمایه‌گذاری کنید؛ امروز، نه وقتی که دیر شده باشد. همین الان میتوانید با پشتیبانی تخصصی بینایی سنجی سریتا تماس بگیرید.

 در این مقاله از سریتا علت نزدیک تلویزیون نشستن در کودکان را بررسی کردیم. امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.

اگر بعد از گرفتن عینک تازه‌ات دچار سرگیجه با عینک جدید شده‌ای و حس می‌کنی زمین کج شده یا تعادل نداری، تنها نیستی. خیلی از افرادی که برای اولین بار عینک می‌زنند یا نمره‌شان تغییر می‌کند، در روزهای اول همین تجربه را گزارش می‌کنند؛ مخصوصاً وقتی عینکشان آستیگمات دارد یا عدسی‌ها قوی‌تر و ضخیم‌تر شده‌اند. در چنین شرایطی، چشم‌ها تصویر جدیدی به مغز می‌فرستند، اما سیستم تعادل بدن هنوز با این «دید تازه» هماهنگ نشده است و نتیجه می‌شود همان سرگیجه با عینک جدید، سبکی سر و احساس کجی فضا.

در این مقاله از سریتا مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهیم که چرا این اتفاق می‌افتد، چه زمانی طبیعی است و چه زمانی باید حتماً عینک و چشم‌ها دوباره بررسی شوند. اگر می‌خواهی بدانی آیا سرگیجه‌ات فقط یک دوره عادت‌کردن به عینک جدید است یا نشانه‌ای از مشکل در نمره، محور آستیگمات، فاصله مراکز عدسی یا حتی سیستم تعادل بدن، این راهنما دقیقاً برای تو نوشته شده است.

چرا بعضی افراد با عینک جدید احساس سرگیجه دارند؟

وقتی نسخه‌ی جدید می‌گیری یا اولین بار عینک می‌زنی، چند چیز در سیستم بینایی‌ات عوض می‌شود:

• قدرت عدسی (نمره نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگمات)

• محور آستیگماتیسم

• ضخامت و نوع عدسی (مثلاً عدسی‌های قوی‌تر، نازک‌شده، پروگرسیو)

• فاصله عینک از چشم و زاویه فیت فریم

این تغییرها باعث می‌شود:

• تصویر روی شبکیه کمی بزرگ‌تر یا کوچک‌تر شود،

• خطوط عمودی و افقی در عینک‌های آستیگماتیسم کمی کج یا کشیده به نظر برسند،

• هنگام راه رفتن، لبه‌ی پله‌ها، گوشه‌ی فرش یا کف خیابان کمی باله‌دار (خمیده) دیده شود.

مغز تو سال‌ها با الگوی قدیمی عادت کرده. حالا یک‌دفعه ورودی تصویری جدید با زاویه و بزرگنمایی متفاوت دریافت می‌کند. تا زمانی که مغز خودش را با این «دید جدید» هماهنگ کند، احساس:

• سبکی سر،

• کجی زمین،

• ناپایداری ملایم،

• و حتی کمی حالت تهوع

کاملاً می‌تواند طبیعی و گذرا باشد؛ مخصوصاً در این موارد:

• تغییر واضح در آستیگماتیسم

• اولین تجربه‌ی عینک پروگرسیو (چندکانونی)

• اختلاف نسبتاً زیاد نمره بین دو چشم (انیزومتروپیا)

• تغییر برند یا نوع عدسی (مثلاً از عدسی معمولی به عدسی نازک‌شده)

چشم چه نقشی در سیستم تعادل دارد؟

سیستم تعادل بدن فقط کار گوش نیست. سه بخش مهم با هم کار می‌کنند:

1. چشم‌ها – برای تعیین موقعیت بدن نسبت به فضا، خطوط، افق، پله‌ها، اجسام

2. گوش داخلی (سیستم وستیبولار) – برای درک شتاب، چرخش، حرکت سر

3. گیرنده‌های عضلانی و مفصلی – برای حس وضعیت پاها، زانوها، ستون فقرات و…

وقتی عینک جدید، تصویر محیط را کمی بزرگ‌تر، کوچک‌تر یا کج‌تر نشان می‌دهد، مغز در چند روز اول با یک چالش روبه‌رو می‌شود:

• گوش داخلی می‌گوید: «همه‌چیز عادی است.»

• اما چشم‌ها می‌گویند: «نه، انگار زمین کمی کجه!»

این تضاد اطلاعات بین چشم و گوش داخلی است که باعث می‌شود تو سرگیجه با عینک جدید را تجربه کنی. معمولاً بعد از چند روز، مغز یاد می‌گیرد اطلاعات جدید را درست تفسیر کند و تعادل دوباره پایدار می‌شود.

چه نوع عینک‌هایی بیشتر تعادل را به‌هم می‌زنند؟

بر اساس تجربه‌ی بالینی، این گروه‌ها بیشترین شکایت از مشکل تعادل با عینک جدید را دارند:

• عینک‌های با آستیگماتیسم بالا یا تغییر قابل توجه در محور

• افرادی که برای اولین بار عینک پروگرسیو می‌گیرند

• بیمارانی با اختلاف نمره زیاد بین دو چشم

• افرادی که سال‌ها عینک نزده‌اند و ناگهان با نمره نسبتاً بالا شروع می‌کنند

• کسانی که فریم را خیلی بزرگ یا خیلی خمیده انتخاب کرده‌اند و زاویه فیت فریم مناسب نیست

در این گروه‌ها، کوچک‌ترین اختلاف در محور آستیگمات، فاصله مراکز عدسی (PD)، ارتفاع مرکز اپتیکی و زاویه قرارگیری فریم روی صورت می‌تواند خودش را به شکل سرگیجه، سبکی سر یا احساس کجی فضا نشان دهد.

چه زمانی این حالت طبیعی است و چه زمانی باید نگران شویم؟

طبیعی و قابل انتظار است اگر:

• تازه عینک گرفته‌ای (خصوصاً با آستیگمات یا پروگرسیو)

• فقط هنگام چرخاندن سر، پایین نگاه کردن از پله یا راه رفتن روی سطح ناهموار، کمی احساس ناپایداری داری

• هر روز، علائم کمی کمتر می‌شوند

• حداکثر طی ۳ تا ۷ روز وضعیت رو به بهبود می‌رود

اما حتماً باید بررسی تخصصی انجام شود اگر:

• سرگیجه و ناپایداری بیش از یک هفته ادامه پیدا کند

• با عینک قبلی هیچ‌وقت چنین مشکلی نداشتی ولی با عینک جدید شروع شده

• هنگام راه رفتن حس می‌کنی پاهایت خالی می‌شود یا بدنت به یک سمت کشیده می‌شود

• تصویر با عینک دو تا می‌شود، یا با بستن یک چشم، وضعیت خیلی فرق می‌کند

• همراه با سرگیجه، علائمی مثل سردرد شدید، تهوع، استفراغ، تاری ناگهانی دید، ضعف یک سمت بدن یا لکنت داری

در این شرایط، علاوه بر بررسی دقیق عینک، ممکن است نیاز باشد توسط متخصص مغز و اعصاب یا گوش و حلق و بینی (ENT) هم معاینه شوی تا مطمئن شویم سرگیجه فقط به عینک مربوط نیست.

در مطب بینایی سنجی سریتا چه بررسی‌هایی انجام می‌شود؟

وقتی بیماری با شکایت سرگیجه بعد از عینک یا اختلال تعادل با عینک جدید به مطب مراجعه می‌کند، معمولاً این مراحل را انجام می‌دهیم:

1. مرور نسخه و سوابق:

   • نمره‌ی قبلی و جدید را با هم مقایسه می‌کنیم،

   • میزان تغییر در کر، اسفریک و سیلندر،

   • محور آستیگمات و اختلاف نمره بین دو چشم را بررسی می‌کنیم.

2. کنترل دوباره شماره چشم (رفرکشن):

   • با اتورفراکتومتر و سپس رفرکشن سابجکتیو در تریال فریم،

   • بررسی می‌کنیم آیا نمره واقعی چشم با نسخه‌ی ساخته‌شده کاملاً هماهنگ است یا نه.

3. چک کردن PD و مرکز عدسی‌ها:

   • فاصله مردمک‌ها (PD) را دوباره اندازه می‌گیریم،

   • بررسی می‌کنیم مرکز اپتیکی عدسی‌ها دقیقاً مقابل مردمک قرار گرفته یا نه؛
     جابجایی‌های کوچک می‌توانند باعث القای پریزمی ناخواسته و در نتیجه سرگیجه شوند.

4. فیت فریم و زاویه دید:

   • با نگاه از بغل، زاویه شیب فریم (Panto tilt)، ارتفاع، میزان دربرگیری صورت و فاصله فریم از چشم را بررسی و اصلاح می‌کنیم.

5. تست عینک در حرکت:

   • از بیمار می‌خواهیم در فضای مطب با عینک راه برود، روی خطوط کف، لبه فرش و پله نگاه کند،

   • بازخورد لحظه‌ای او را می‌پرسیم تا ببینیم با تنظیمات جدید، احساس تعادل بهتر شده یا خیر.

در بسیاری از موارد، تنظیم همین جزئیات باعث می‌شود سرگیجه با عینک جدید ظرف مدت کوتاهی برطرف شود، بدون اینکه لازم باشد کل عدسی از نو ساخته شود.

نقش مغز در تطبیق: مغزت در حال یاد گرفتن دید جدید است

مغز انسان به‌طور شگفت‌انگیزی انعطاف‌پذیر (Neuroplastic) است. وقتی عینک جدید می‌زنی:

• مسیرهای عصبی بین چشم و مراکز بینایی مغز،

• به‌تدریج خودشان را با الگوی جدید تصویر تنظیم می‌کنند.

برای کمک به این تطبیق، معمولاً به بیمارانم توصیه می‌کنیم:

• در چند روز اول، عینک جدید را مداوم‌تر استفاده کنند (نه اینکه مدام با عینک قبلی جابه‌جا شوند)

• در خانه و محیط امن، چند قدم راه بروند، سر را آرام به چپ و راست بچرخانند و از پله‌ها با احتیاط بالا و پایین بروند

• هنگام پایین نگاه کردن، مخصوصاً در عینک پروگرسیو، بیشتر با حرکت سر و کمتر فقط با حرکت چشم این کار را انجام دهند

چند سؤال پرتکرار بیماران

۱. چقدر طول می‌کشد تا به عینک جدید عادت کنم؟
در عینک‌های ساده و بدون تغییر بزرگ، معمولاً تا یک هفته
در عینک‌های آستیگمات بالا یا پروگرسیو، گاهی تا دو – سه هفته هم طبیعی است؛ البته به شرطی که هر روز بهتر شود.

۲. آیا هر سرگیجه‌ای بعد از عینک یعنی نسخه اشتباه است؟
خیر. خیلی وقت‌ها سرگیجه به‌خاطر خود فرآیند تطبیق مغز است. اما اگر بیشتر از یک هفته طول کشید، یا شدت آن زیاد بود، حتماً باید نمره، محور، PD و فیت فریم دوباره توسط اپتومتریست بررسی شود.

جمع‌بندی

اگر بعد از گرفتن عینک جدید، احساس سرگیجه، سبکی سر یا کجی زمین داری:

• ممکن است ناشی از تغییر الگوی دید، آستیگمات، پروگرسیو بودن عدسی یا فیت نادرست فریم باشد

• در بیشتر موارد مغز طی چند روز با دید جدید سازگار می‌شود،

• اما اگر علائم طولانی شد یا شدید بود، لازم است عینک و چشمت دوباره تخصصی بررسی شود.

اگر این مقاله را می‌خوانی و خودت یا یکی از عزیزانت با سرگیجه با عینک جدید، مشکل تعادل با عینک یا عینک پروگرسیو درگیر هستید، بهترین کار این است که موضوع را جدی بگیرید اما نگران نشوید؛ یک معاینه اپتومتری دقیق معمولاً می‌تواند هم علت را مشخص کند و هم راه‌حل را جلوی پایت بگذارد. همین الان میتوانید با پشتیبانی تخصصی بینایی سنجی سریتا تماس بگیرید.

 در این مقاله از سریتا علت و درمان سرگیجه ناشی از عینک جدید را بررسی کردیم. امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.

بررسی علمی و کلینیکی تنبلی چشم در بزرگسالان و روش‌های درمان مؤثر

سال‌ها در جهان پزشکی این باور وجود داشت که درمان تنبلی چشم فقط تا قبل از ۸ سالگی ممکن است. این دیدگاه بر پایه این تصور شکل گرفته بود که بعد از این سن، مسیرهای بینایی در مغز تثبیت می‌شوند و دیگر امکان بهبود یا شکل‌گیری مسیر جدید وجود ندارد. اما طی دو دهه اخیر، تحقیقات گسترده علوم اعصاب (Neuroscience) ثابت کرده‌اند که این باور کاملاً اشتباه است. مغز انسان حتی در سنین بزرگسالی، قابلیت قابل‌توجهی به نام انعطاف‌پذیری عصبی (Neuroplasticity) دارد. یعنی حتی پس از پایان دوران رشد، مغز می‌تواند ارتباطات عصبی جدید ایجاد کند، مسیرهای قبلی را بازسازی کند و عملکرد بینایی را بهبود دهد. به همین دلیل امروزه می‌دانیم که تنبلی چشم در بزرگسالان نه‌تنها غیرقابل درمان نیست بلکه با برنامه درمانی صحیح، قابل بهبود قابل توجه است. البته روند درمان در بزرگسالان نسبت به کودکان نیازمند زمان بیشتر، تمرین هدفمندتر و پیگیری دقیق‌تر است.

در این مقاله از سریتا بررسی میکنیم که تنبلی چشم در بزرگسالان قابل درمان هست یا نه. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

چرا درمان تنبلی چشم در کودکی ساده‌تر است؟

در دوران کودکی، مغز در مرحله شکل‌گیری و یادگیری دید دوچشمی قرار دارد. در این سنین:

• مسیرهای عصبی بینایی با سرعت بسیار بالایی رشد می‌کنند،

• چشم ضعیف‌تر (آمبلیوپ) سریع‌تر فعال می‌شود،

• مغز به راحتی یاد می‌گیرد از هر دو چشم به صورت هماهنگ استفاده کند.

اما در بزرگسالی این مسیرها تثبیت‌شده‌تر هستند. بنابراین برای فعال‌سازی دوباره چشم تنبل، مغز نیاز به محرک‌های قوی‌تر، دقیق‌تر و مستمر دارد. به همین دلیل است که ویژن‌تراپی در بزرگسالان به صورت برنامه‌ریزی‌شده و ساختاریافته انجام می‌شود.

نکته مهم این است که اگر بیمار انگیزه، همکاری و نظم کافی داشته باشد، پاسخ درمانی بزرگسالان بسیار خوب خواهد بود و در اکثر موارد بهبود استریوپسیس و عملکرد دوچشمی کاملاً قابل مشاهده است.

چرا تنبلی چشم در بزرگسالان همچنان قابل درمان است؟

کلید اصلی درمان تنبلی چشم در بزرگسالان، چیزی است به نام انعطاف‌پذیری عصبی یا نوراپلاستیسیته. مغز حتی در سنین بزرگسالی نیز قادر است:

• مسیرهای ضعیف‌شده بینایی را دوباره فعال کند

• سیگنال‌های شبکیه چشم تنبل را بهتر پردازش کند

• هماهنگی دوچشمی را تقویت نماید

• مهارت‌های دید عمقی (استریوپسیس) را بازسازی کند

به همین دلیل، ویژن تراپی بزرگسالان در صورت اجرای درست، می‌تواند نتیجه بسیار مؤثری داشته باشد.

روش‌های درمان تنبلی چشم در بزرگسالان

درمان تنبلی چشم بزرگسالان باید چندبعدی و شخصی‌سازی‌شده باشد. مهم‌ترین روش‌های درمانی عبارت‌اند از:

1. ویژن‌تراپی تخصصی (Vision Therapy)

این روش مؤثرترین و علمی‌ترین درمان محسوب می‌شود.
تمرین‌های ویژن‌تراپی برای تقویت:

• هماهنگی چشم‌ها

• حذف سرکوب مغزی

• بهبود تطابق (Accommodation)

• افزایش حساسیت کنتراست

• تقویت حرکات ردیابی و ساکاد

• بازسازی دید دوچشمی و استریوپسیس

طراحی شده‌اند و کاملاً بر اساس وضعیت هر بیمار شخصی‌سازی می‌شوند.

2. نرم‌افزارها، بازی‌ها و محرک‌های دیجیتال

بسیاری از برنامه‌های جدید با استفاده از:

• تصاویر سه‌بعدی

• محرک‌های دوچشمی

• تمرین‌های dichoptic

• بازی‌های جذاب با سطح سختی قابل تنظیم

به مغز کمک می‌کنند چشم تنبل را فعال کرده و ارتباط دوچشمی را بازسازی کند.

3. پچ درمانی هدفمند

برخلاف کودکان، در بزرگسالان پچ درمانی به صورت محدود، کنترل‌شده و همیشه همراه با تمرین استفاده می‌شود. هدف اصلی آن حذف سرکوب مغزی و ایجاد فرصت برای فعالیت چشم ضعیف‌تر است.

4. عینک‌های منشوری، فیلترهای اپتیکی و لنزهای مخصوص

این ابزارها می‌توانند:

• دید دوچشمی را تقویت کنند

• اختلاف بین چشم‌ها را کاهش دهند

• سرکوب را کمتر کنند

• تسهیل پردازش تصویر در مغز را افزایش دهند

و به‌عنوان بخشی از درمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

چه نتایجی می‌توان انتظار داشت؟

نتیجه درمان تنبلی چشم در بزرگسالان به عوامل زیر بستگی دارد:

• شدت و نوع آمبلیوپی

• سن شروع درمان

• میزان همکاری و نظم بیمار

• وجود یا عدم وجود استرابیسم

• کیفیت برنامه ویژن‌تراپی

در بسیاری از بیماران، به‌ویژه کسانی که برنامه درمانی را منظم دنبال می‌کنند، مشاهده می‌شود:

• بهبود قابل توجه حدت بینایی

• افزایش عمق دید (استریوپسیس)

• کاهش خستگی چشمی و دوبینی

• افزایش دقت دید در فعالیت‌های روزمره

اگرچه ممکن است دید کاملاً به سطح طبیعی نرسد، اما در بیشتر موارد پیشرفت چشمگیر و معنادار مشاهده می‌شود.

جمع‌بندی: تنبلی چشم در بزرگسالان قابل درمان است

تنبلی چشم فقط مختص کودکان نیست.
مغز انسان حتی در دهه‌های بزرگسالی نیز توانایی یادگیری و بازسازی مسیرهای بینایی را دارد. اگر درمان علمی، صحیح و منظم انجام شود، بزرگسالان می‌توانند:

• دید بهتر

• عمق بینایی بیشتر

• دید دوچشمی پایدارتر

• و کیفیت زندگی بالاتر

تجربه کنند.

📞 خدمات تخصصی در کلینیک اپتومتری سریتا

در کلینیک اپتومتری سریتا برنامه‌های ویژن‌تراپی اختصاصی برای بزرگسالان ارائه می‌شود تا عملکرد دید دوچشمی بازسازی شود و بیمار بتواند بیشترین میزان بهبود را تجربه کند.

جهت دریافت نوبت و مشاوره با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید

این مقاله از سریتا   با هدف آگاهی‌بخشی درباره تنبلی چشم در بزرگسالان، روش‌های تشخیص و درمان تخصصی آن تهیه شده است. اگر به دنبال درمان مؤثر و برنامه‌ریزی‌شده برای تنبلی چشم بزرگسالان هستید، سریتا یکی از مراکز معتبر در این حوزه است.

سؤال همیشگی بیماران

تقریباً هر روز مراجعانی دارم که با یک سؤال مشخص وارد اتاق معاینه می‌شوند: «عینک بهتر است یا لنز ؟»

جواب این سؤال نه همیشه «عینک» است و نه همیشه «لنز» —
پاسخ صحیح فقط یک جمله است:
به چشم، سبک زندگی و هدف شما بستگی دارد.

در این مقاله از سریتا یک مقایسهٔ کاملاً حرفه‌ای، علمی و در عین حال قابل فهم ارائه می‌دهم تا بتوانید با ذهنی روشن تصمیم بگیرید که عینک بهتر است یا لنز ؟

مزایای عینک از نگاه بالینی و سبک زندگی

۱. تماس مستقیم با چشم ندارد

به همین دلیل برای افرادی که:

• سابقه‌ی آلرژی چشمی دارند

• خشکی چشم دارند

• یا زیاد پشت سیستم می‌نشینند
  عینک همیشه انتخاب ایمن‌تر است.

۲. محافظت طبیعی از چشم

عدسی عینک یک «سپر محافظ» محسوب می‌شود.
در محیط‌هایی مثل:

• خیابان‌های آلوده

• فضاهای صنعتی

• کارهای نجاری یا تراشکاری
  عینک نقش محافظ فیزیکی دارد و سطح چشم کمتر تحریک می‌شود.

۳. مناسب برای همهٔ سنین

از کودک ۵ ساله تا افراد سالخورده می‌توانند بدون هیچ خطر یا مراقبت پیچیده‌ای با عینک زندگی روزمره‌شان را ادامه دهند.

محدودیت‌ها

البته عینک چند نکتهٔ منفی هم دارد:

• محدودیت دید جانبی

• بخار گرفتن در سرما

• افتادن هنگام فعالیت بدنی

• مزاحمت قاب برای برخی افراد

برای همین بعضی از افراد با وجود دید خوب، از عینک احساس خستگی یا محدودیت می‌کنند.

مزایای لنز تماسی (Contact Lens) با نگاه علمی و تخصصی

۱. دید «طبیعی‌تر» و وسیع‌تر

در لنز:

• فاصلهٔ رتینال-تصویر کمتر است

• اعوجاج کمتر است

• میدان دید جانبی کاملاً باز می‌شود

به‌خصوص برای افرادی که نمره‌های بالا دارند (مثلاً -۵.۰۰ به بالا)، لنز معمولاً دید شارپ‌تر و دقیق‌تری می‌دهد.

۲. انتخاب ایده‌آل برای ورزش

در فعالیت‌هایی مثل:

• بدنسازی

• فوتبال

• والیبال

• اسکی

• کوهنوردی
  لنز خیلی راحت‌تر و امن‌تر از عینک است.

۳. نقش درمانی در بعضی بیماری‌ها

در مواردی مثل:

• کراتوکونوس

• آستیگماتیسم نامنظم

• پس از عمل‌های جراحی خاص

لنزهای تخصصی مثل لنز سخت (RGP) یا اسکلرال می‌توانند دیدی بدهند که عینک قادر به تأمین آن نیست.

محدودیت‌های لنز

لنز با تمام مزایایش نیازمند مسئولیت‌پذیری است:

• رعایت دقیق شست‌وشو و بهداشت

• استفاده نکردن در حمام، استخر یا هنگام خواب

• عدم استفاده در زمان بیماری‌های چشمی

• خطر عفونت در صورت بی‌احتیاطی

و مهم‌تر از همه:
لنز برای همه مناسب نیست.
چشم بعضی افراد ساختار مناسب برای لنز ندارد؛ مثل خشکی شدید، آلرژی فعال یا نامنظمی شدید سطح قرنیه.

چه زمانی لنز انتخاب بهتری است؟

از نظر منِ اپتومتریست، لنز زمانی توصیه می‌شود که:

چشم سالم باشد

سطح قرنیه، لبه پلک‌ها و فیلم اشکی باید شرایط استاندارد داشته باشند.
این مسئله فقط با معاینه دقیق و فیت لنز مشخص می‌شود.

شخص مسئولیت‌پذیر باشد

رعایت نکات زیر ضروری است:

• شست‌وشوی روزانه

• نگهداری با مایع مناسب

• رعایت مدت زمان مصرف

• تعویض منظم لنز و محلول

اگر فرد این موارد را رعایت نکند، لنز ارزشش را از دست می‌دهد و حتی خطرناک می‌شود.

سبک زندگی فعال داشته باشد

ورزشکارها، مدل‌ها، مجریان و افرادی که با عینک راحت نیستند، معمولاً از لنز راضی‌ترند.

چه زمانی عینک انتخاب مطمئن‌تری است؟

• خشکی چشم متوسط تا شدید

• آلرژی چشمی فصلی یا سالانه

• حساسیت زیاد به لمس چشم

• سابقه عفونت چشمی

• سن پایین (کودکان)

• همکاری پایین در رعایت بهداشت

در این شرایط، عینک بدون شک گزینهٔ امن‌تر، مقرون به‌صرفه‌تر و قابل اعتمادتر است.

توصیه تخصصی دکتر اشکان جولایی

در جواب عینک بهتر است یا لنز، تصمیم درست یعنی انتخاب ابزاری که «هم دید خوب بدهد» و «هم برای چشم‌های شما امن باشد».

لنز یک وسیلهٔ پزشکی است، نه یک اکسسوری زیبایی.
این یعنی:

• باید فیت شود

• باید آموزش داده شود

• باید مراقبت شود

• و باید زیر نظر اپتومتریست انتخاب شود

حتی اگر لنز روزانهٔ بسیار باکیفیت استفاده شود ولی فیت مناسبی نداشته باشد، می‌تواند باعث:

• خراش قرنیه

• التهاب

• خشکی پیش‌رونده

• و حتی عفونت‌های جدی شود

بنابراین اگر برای اولین بار می‌خواهی لنز بگذاری، مهم‌ترین کار این است:

حتماً فیت و آموزش اولیه باید زیر نظر اپتومتریست انجام شود.

این کار فقط انتخاب نمره نیست؛ بلکه شامل بررسی دقیق موارد زیر است:

• قطر قرنیه

• انحنای قرنیه (Base Curve)

• قدرت اشکی

• سلامت اپی‌تلیوم

• نوع فعالیت روزانه

• برند مناسب با فیزیولوژی چشم

در نهایت انتخاب بین عینک و لنز انتخابی سلیقه‌ای نیست، بلکه یک تصمیم علمی، سبک‌زندگی‌محور و پزشکی است.

اگر در انتخاب بین عینک و لنز تردید دارید، اجازه دهید چشم‌هایتان تصمیم بگیرند، کافیست یک معاینه تخصصی فیت لنز یا انتخاب عینک انجام دهید تا دقیق‌ترین گزینه با توجه به ساختار چشم شما مشخص شود.

میتوانید با پشتیبانی تخصصی بینایی سنجی سریتا تماس بگیرید.

 در این مقاله از سریتا مزایا و معایب عینک و عدسی بررسی کردیم. امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.

چشم یکی از حساس‌ترین اعضای بدن است و کوچک‌ترین آلودگی یا تحریک می‌تواند باعث سوزش، قرمزی و خارش شود. خیلی از افراد به‌طور روزمره با دود، گردوغبار، مواد آرایشی، آلودگی هوا و حتی استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر درگیر هستند؛ بنابراین شست‌وشوی صحیح چشم در خانه می‌تواند نقش مهمی در کاهش تحریکات و پیشگیری از بسیاری از مشکلات چشمی داشته باشد. در این راهنمای کامل، بهترین روش شستن چشم در خانه را از نگاه یک اپتومتریست توضیح می‌دهیم و همچنین اشتباهات رایج، نکات مهم بهداشتی و روش‌های ایمن‌سازی چشم را بررسی می‌کنیم.

در این مقاله از سریتا به‌صورت کامل بررسی میکنیم که بهترین روش برای شستن روزانه چشم ها چیست. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

چرا اصلاً لازم است چشم را بشوییم؟

چشم مانند پوست، در طول روز با انواع آلاینده‌ها در تماس است. ذرات ریز معلق، گردوغبار، دود سیگار، اسموگ و حتی محصولات آرایشی اطراف چشم می‌توانند روی سطح چشم و لبه پلک‌ها تجمع پیدا کنند. این تجمع، در طولانی‌مدت منجر به:

• خشکی چشم

• قرمزی و احساس جسم خارجی

• خارش و سوزش

• بلفاریت و التهاب لبه پلک

• ریزش اشک تحریک‌شده

• کیست‌های چربی و گل‌مژه

چشم پیش از آنکه دچار مشکل شود، معمولاً علائمی هشداردهنده بروز می‌دهد. شست‌وشوی اصولی، یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای کاهش این علائم است.

اشتباه رایج در شستن چشم

بسیاری از افراد برای شست‌وشوی چشم از آب شیر یا حتی سرم درون سرنگ استفاده می‌کنند.
اما این روش‌ها می‌توانند به چشم آسیب بزنند:

مشکل آب شیر

• دارای املاح، کلر و ذرات محلول است

• ممکن است pH آن مناسب سطح اشک نباشد

• آب سرد یا پرفشار می‌تواند باعث التهاب قرنیه شود

مشکل استفاده از سرنگ

• فشار خروجی زیاد است

• ممکن است به قرنیه آسیب بزند

• سر سوزنی یا لبه سرنگ خطرناک است

چشم نیاز به شست‌وشوی ملایم و استریل دارد؛ چیزی شبیه به اشک طبیعی.

بهترین روش شستن چشم در خانه (مرحله‌به‌مرحله)

این روش کاملاً ایمن، استاندارد و مناسب استفاده روزانه است:

1) دست‌ها را کامل بشویید

چشم بسیار حساس است. کوچک‌ترین آلودگی روی انگشت می‌تواند التهاب ایجاد کند.

2) از سرم فیزیولوژی استریل (NaCl 0.9%) استفاده کنید

این سرم از نظر یون‌ها، فشار اسمزی و pH، بیشترین شباهت را به اشک دارد.
بهترین گزینه‌ها:

• آمپول‌های کوچک قابل‌مصرف یک‌بار

• بطری‌های کوچک مخصوص «چشم‌شوی»

• یونیت دوزهای استریل

3) سر را کمی به سمت طرف مقابل خم کنید

این کار باعث می‌شود سرم از گوشه داخلی چشم خارج شود و آلودگی‌ها را با خود ببرد.

4) سرم را آرام از گوشه چشم بریزید

نیازی به فشار یا پاشیدن نیست.
چشم را چند بار باز و بسته کنید تا سرم به‌خوبی توزیع شود.

5) در صورت خشکی، از اشک مصنوعی استفاده کنید

بعد از شست‌وشو، سطح چشم تمیز می‌شود و پذیرش قطره بهتر است.

6) اگر از لنز تماسی استفاده می‌کنید، قبل از شست‌وشو آن را درآورید

هیچ‌وقت با لنز، چشم را نشویید.

شست‌وشوی چشم برای کسانی که آرایش می‌کنند

مواد آرایشی مثل ریمل، خط چشم یا شاین‌ها می‌توانند وارد چشم شوند و باعث:

• خشکی

• بلفاریت

• سوزش و قرمزی

شست‌وشوی ملایم با سرم، بهترین روش برای پاک‌سازی باقیمانده آرایش است.
اپتومتریست‌ها توصیه می‌کنند هر شب قبل از خواب، چشم‌ها بدون آرایش باشند.

شستن چشم در افراد با خشکی یا آلرژی

کسانی که خشکی چشم، آلرژی فصلی یا قرمزی مزمن دارند، بیشتر نیاز به شست‌وشوی روزانه دارند.
شست‌وشو کمک می‌کند:

• آلرژن‌ها از سطح چشم خارج شوند

• دوره حمله آلرژی کوتاه‌تر شود

• سوزش، خارش و اشک‌ریزش کاهش یابد

در این افراد، استفاده از کمپرس سرد بعد از شست‌وشو نیز کمک‌کننده است.

مراقبت از لبه پلک و مژه (Blepharitis Hygiene)

بسیاری از سوزش‌ها به دلیل بلفاریت یا گرفتگی غدد چربی پلک است.
شست‌وشوی چشم به‌تنهایی کافی نیست. برای این بیماران توصیه می‌کنم:

• کمپرس گرم ۵ تا ۷ دقیقه

• ماساژ ملایم لبه پلک

• پاک‌سازی با پد مخصوص یا فوم شست‌وشوی پلک

این کار باعث باز شدن غدد میبومیان و کاهش خشکی می‌شود.

چه زمانی نباید چشم را خودتان بشویید؟

شست‌وشوی خانگی در برخی موارد خطرناک است:

❗ جسم تیز، شیشه یا فلز وارد چشم شده باشد

هرگونه دستکاری می‌تواند آسیب را بدتر کند.

❗ سوختگی شیمیایی

در این مورد، باید فوراً با آب فراوان شست‌وشو انجام شود
اما در مرحله بعد، ارجاع سریع به اپتومتریست یا چشم‌پزشک ضروری است.

❗ درد شدید، تاری دید یا ترشح چرکی

این‌ها علامت بیماری‌های جدی‌تر هستند و نیاز به بررسی با اسلیت‌لمپ دارند.

توصیه مرکز بینایی سنجی سریتا و جمع‌بندی

چشم‌ها فوق‌العاده حساس‌اند، اما مراقبت از آن‌ها با رعایت چند نکته کوچک بسیار ساده است.
اگر احساس:

• سوزش

• خارش

• گردوغبار

• قرمزی

• یا حس جسم خارجی

داری، شست‌وشو با سرم استریل بهترین، ایمن‌ترین و در عین حال ساده‌ترین کاری است که می‌توانی در خانه انجام دهی.
هیچ‌وقت چشم را با آب شیر، آب سرد یا سرنگ تحت فشار نشوی. و اگر علائم شدید یا ماندگار بودند، حتماً بررسی دقیق با اسلیت‌لمپ لازم است.

 در این مقاله از سریتا درمورد نحوه صحیح شستشوی چشمها گفتیم. امیدواریم که برایتان مفید بوده باشد.

چرا چشم صبح‌ها درد می‌گیرد؟

بیدار شدن با احساس سوزش، درد یا سنگینی در چشم تجربه‌ی آشنایی برای بسیاری از افراد است. این وضعیت که در اصطلاح عمومی به آن چشم درد صبحگاهی گفته می‌شود، معمولاً در ساعات ابتدایی پس از بیدار شدن حس می‌شود و در برخی افراد با تاری دید، اشک‌ریزش یا احساس جسم خارجی همراه است.
اما خبر خوب اینکه در بیشتر موارد، این مشکل نشانه‌ی بیماری خطرناک نیست و با رعایت چند نکته‌ی ساده می‌توان آن را به طور کامل برطرف کرد.

در اغلب موارد، علت اصلی این ناراحتی خشکی چشم شبانه یا بسته نشدن کامل پلک‌ها در خواب است. در زمان خواب، سرعت پلک زدن صفر می‌شود و ترشح اشک نیز کاهش می‌یابد. اگر پلک‌ها کمی باز بمانند یا غدد اشکی به درستی کار نکنند، سطح قرنیه در طول شب خشک می‌شود و تماس پلک با سطح خشک چشم، در لحظه‌ی بیداری باعث درد و سوزش می‌شود.

در این مقاله از سریتا به‌صورت تخصصی بررسی میکنیم که علت چشم درد صبحگاهی چیست و در مورد درمان آن بیشتر آشنا میشویم. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

شایع‌ترین دلایل چشم درد صبحگاهی

1. خشکی چشم شبانه (Nocturnal Dry Eye)
   در زمان خواب، تبخیر اشک بیشتر از تولید آن است. اگر در اتاقی با کولر یا بخاری روشن بخوابید، میزان خشکی سطح چشم چند برابر می‌شود. بیماران مبتلا به خشکی مزمن، دیابت یا مصرف‌کنندگان داروهای ضد آلرژی و ضد افسردگی بیشتر در معرض این مشکل هستند.

2. بازماندن پلک‌ها هنگام خواب (Nocturnal Lagophthalmos)
   برخی افراد به‌صورت ژنتیکی یا به دلیل شلی عضلات پلک، هنگام خواب پلک‌ها را کامل نمی‌بندند. این حالت باعث تبخیر اشک و تحریک قرنیه در طول شب می‌شود. در معاینه با چراغ شکاف (Slit Lamp) می‌توان نواحی خشک و آسیب‌دیده را روی سطح قرنیه مشاهده کرد.

3. استفاده از لنز تماسی در خواب
   خوابیدن با لنز—even در صورت استفاده از لنزهای مخصوص Extended Wear—می‌تواند جریان اکسیژن قرنیه را کاهش دهد و در نتیجه التهاب و درد صبحگاهی ایجاد کند. گاهی خراش‌های ریز (Micro-abrasion) روی سطح قرنیه دیده می‌شود که فقط با میکروسکوپ اسلیت‌لمپ قابل تشخیص است.

4. التهاب یا عفونت لبه پلک‌ها (Blepharitis)
   التهاب مزمن لبه پلک باعث ترشح چربی غلیظ در طول شب می‌شود. این چربی هنگام باز کردن چشم در صبح باعث احساس سنگینی و چسبندگی می‌شود و گاهی با درد همراه است.

5. حساسیت چشمی یا آلرژی فصلی
   افرادی که دچار آلرژی چشمی هستند، در صبح بیشتر از دیگران احساس خارش و درد می‌کنند. در این حالت، مالیدن چشم می‌تواند اوضاع را بدتر کند و باعث التهاب قرنیه شود.

6. نور آبی و استفاده زیاد از صفحه‌نمایش قبل خواب
   کار زیاد با گوشی و لپ‌تاپ در ساعات پایانی شب باعث خستگی و کاهش پلک‌زدن می‌شود. این موضوع خشکی شبانه را تشدید می‌کند و صبح بعدی، سوزش و درد بیشتری احساس می‌شود.

راهکارهای درمان و مراقبت

1. قطره اشک مصنوعی قبل خواب:
   استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی یا ژل چشمی قبل از خواب، ساده‌ترین و مؤثرترین روش برای جلوگیری از خشکی شبانه است. انواع حاوی هیالورونیک‌اسید ماندگاری بیشتری دارند.
2. استفاده از ماسک یا پد چشمی هنگام خواب:
   در افرادی که پلکشان در خواب کامل بسته نمی‌شود، بستن ماسک نرم یا چسب مخصوص پلک می‌تواند از تبخیر اشک جلوگیری کند.
3. مرطوب نگه‌داشتن هوای اتاق خواب:
   استفاده از دستگاه بخور سرد، به‌ویژه در فصول خشک یا هنگام استفاده از بخاری و کولر، از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه است.
4. پرهیز از خوابیدن در مقابل کولر یا پنکه:
   جریان مستقیم هوا به چشم در زمان خواب باعث خشکی و التهاب می‌شود.
5. درمان مشکلات زمینه‌ای:
   در صورت وجود بلفاریت یا آلرژی، باید درمان اختصاصی (شست‌وشوی لبه پلک، کمپرس گرم، قطره آنتی‌هیستامین و…) انجام شود تا التهاب مزمن برطرف شود.
6. معاینه دقیق متخصص:
   در صورت تکرار درد، لازم است با معاینه در اسلیت‌لمپ، سطح قرنیه از نظر خراش یا التهاب بررسی شود. در برخی موارد نیاز به رنگ‌آمیزی فلورسئین (Fluorescein Staining) برای تشخیص نقاط خشک یا زخمی وجود دارد.

چه زمانی باید فوراً معاینه شوید؟

اگر چشم درد صبحگاهی با یکی از موارد زیر همراه است، مراجعه به اپتومتریست یا چشم‌پزشک ضروری است:

• تاری دید یا کاهش بینایی

• حساسیت زیاد به نور (Photophobia)

• ترشح چشمی یا قرمزی شدید

• احساس جسم خارجی یا زخم در سطح چشم

چون این علائم می‌تواند نشانه‌ی التهاب قرنیه (Keratitis) یا ساییدگی قرنیه (Corneal Abrasion) باشد که نیاز به درمان سریع دارد.

توصیه مرکز بینایی سنجی سریتا و جمع‌بندی

چشم‌ درد صبحگاهی بیشتر از اینکه نشانه‌ی بیماری جدی باشد، نتیجه‌ی بی‌توجهی به مراقبت شبانه چشم‌ها است. یک قطره اشک مصنوعی قبل از خواب، تنظیم دمای اتاق، و بستن کامل پلک‌ها هنگام خواب می‌تواند به‌سادگی این مشکل را از بین ببرد.

اما اگر با وجود رعایت این نکات، همچنان درد و سوزش تکرار می‌شود، حتماً لازم است سطح قرنیه، لایه اشک و عملکرد پلک‌ها بررسی شود. در بسیاری از موارد، درمان هدفمند و چندمرحله‌ای می‌تواند علائم را به‌طور کامل از بین ببرد و کیفیت خواب و بینایی صبحگاهی را بهبود بخشد.

📞 برای مشاوره تخصصی

اگر شما هم هر صبح با سوزش یا درد چشم بیدار می‌شوید، زمان آن رسیده است که چشمانتان را با دقتی تخصصی بررسی کنید.

جهت دریافت نوبت و مشاوره با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید

 در این مقاله از سریتا علت و درمان چشم درد صبحگاهی را بررسی کردیم. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه بفرمایید.

آیا انحراف چشم می‌تواند ارثی باشد؟

بله، انحراف چشم می‌تواند زمینه ژنتیکی و خانوادگی داشته باشد.
بر اساس مطالعات معتبر بین‌المللی، اگر یکی از والدین یا بستگان درجه‌یک (پدر، مادر یا خواهر و برادر) دچار استرابیسم باشند، احتمال بروز انحراف چشم ارثی در فرزندان تا چند برابر افزایش می‌یابد.

اما نکته مهم این است که ژنتیک تنها زمینه را فراهم می‌کند، نه الزام به بروز بیماری. به بیان دیگر، کودک صرفاً استعداد ارثی ابتلا را به ارث می‌برد و اگر عوامل محیطی و بینایی کنترل شوند، ممکن است هیچ‌گاه دچار انحراف نشود.

در این مقاله از سریتا به‌صورت تخصصی نقش ژنتیک و سایر عوامل را در انحراف چشم بررسی کردیم. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

نقش ژن‌ها در بروز انحراف چشم

استرابیسم ارثی معمولاً به‌دلیل تفاوت‌های ژنتیکی در رشد یا عملکرد عضلات حرکتی چشم و اعصاب کنترل‌کننده‌ی آن‌ها رخ می‌دهد.
ژن‌هایی که در تنظیم هماهنگی حرکات دو چشم نقش دارند، اگر در یک خانواده دچار تغییراتی باشند، می‌توانند باعث ناهماهنگی عملکرد عضلات شوند و چشم‌ها در یک جهت قرار نگیرند.

به‌طور خلاصه:

ژنتیک بستر مستعد را ایجاد می‌کند، اما برای فعال شدن آن معمولاً نیاز به دخالت عوامل دیگر وجود دارد.

عوامل محیطی و بینایی مؤثر در کنار ژنتیک

در کنار علت ژنتیکی انحراف چشم، عوامل متعددی می‌توانند موجب بروز یا تشدید استرابیسم شوند.
در بسیاری از بیماران، ترکیب این عوامل با زمینه‌ی ارثی باعث بروز علائم می‌شود:

• عیوب انکساری اصلاح‌نشده (به‌ویژه دوربینی بالا)

• تنبلی چشم درمان‌نشده در دوران کودکی

• اختلالات عصبی یا عضلانی مادرزادی

• تاخیر در رشد مسیرهای بینایی در نوزادان

• بیماری‌های سیستم عصبی مرکزی یا فلج‌های چشمی

به همین دلیل، انحراف چشم در اغلب موارد چندعاملی (Multifactorial) است و بررسی آن باید از جنبه‌های مختلف انجام شود.

پیشگیری در خانواده‌های با سابقه انحراف خانوادگی

در خانواده‌هایی که سابقه استرابیسم ارثی دارند، پیشگیری و معاینه زودهنگام اهمیت ویژه‌ای دارد.
توصیه می‌شود:

1. اولین معاینه بینایی نوزاد بین ۶ تا ۱۲ ماهگی انجام شود.

2. بررسی سالانه دید دوچشمی و حرکات چشم‌ها در دوران رشد ادامه یابد.

3. در صورت مشاهده علائمی مانند:

   • چرخش یا انحراف چشم به داخل یا خارج

   • تمایل کودک به بستن یک چشم هنگام تمرکز

   • کج کردن سر هنگام نگاه کردن
     باید فوراً به اپتومتریست یا متخصص بینایی‌سنجی مراجعه شود.

تشخیص زودهنگام در این خانواده‌ها می‌تواند از بروز تنبلی چشم و نیاز به درمان‌های طولانی‌مدت پیشگیری کند.

درمان انحراف چشم با توجه به زمینه ارثی

در خانواده‌هایی که استعداد ژنتیکی انحراف چشم دارند، درمان باید دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده‌تر انجام شود.
روش درمان بسته به نوع و شدت انحراف می‌تواند متفاوت باشد:

• درمان‌های اپتیکی:
  استفاده از عینک یا لنز با اصلاح کامل نمره چشم، در بسیاری از کودکان می‌تواند انحراف تطابقی را برطرف کند.
  در موارد خاص، عدسی‌های منشوری برای کمک به دید دوچشمی تجویز می‌شوند.

• ویژن‌تراپی (درمان‌های بینایی):
  مجموعه‌ای از تمرینات تخصصی جهت تقویت هماهنگی عضلات چشمی، افزایش قدرت فوکوس و بهبود فوزیون دوچشمی است.
  در افرادی با سابقه خانوادگی، این درمان می‌تواند خطر بازگشت انحراف را کاهش دهد.

• درمان‌های جراحی:
  اگر انحراف شدید یا ساختاری باشد، ممکن است عمل جراحی بر روی عضلات چشم انجام شود تا محورهای دید تنظیم شوند.
  این عمل معمولاً پس از تکمیل ارزیابی اپتومتریک انجام می‌گیرد.

ترکیب درست این روش‌ها، تحت نظر اپتومتریست و همکاری والدین، بهترین نتایج درمانی را به‌همراه دارد.

جمع‌بندی و توصیه تخصصی

انحراف چشم ارثی واقعیتی علمی است، اما خوشبختانه با مراقبت و بررسی به‌موقع قابل پیشگیری و درمان است.
اگر در خانواده شما سابقه استرابیسم یا انحراف چشم وجود دارد، نباید منتظر بروز علائم در کودک بمانید — معاینه زودهنگام بهترین روش پیشگیری است.

📍 در کلینیک اپتومتری سریتا، ارزیابی تخصصی دید دوچشمی و حرکات چشمی کودکان با تجهیزات دقیق (از جمله سیناپتوفور، بار منشوری و تست‌های فوزیون) انجام می‌شود.
در صورت نیاز، مشاوره ژنتیکی و برنامه پیشگیری فردی نیز برای خانواده‌های دارای سابقه استرابیسم ارائه می‌گردد.

جهت دریافت نوبت و مشاوره با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید

 در این مقاله از سریتا در مورد انحراف چشم ارثی خواندیم تا مسیر روشنی در برابر دید شما و خانواده شما باشد.

فقط رنگ شیشه مهم نیست!

اگر هنگام خرید به دنبال ویژگی‌های عینک آفتابی خوب هستی، باید بدانی که رنگ شیشه یا مدل فریم تنها بخش کوچکی از ماجراست.
از دید اپتومتریست‌ها، یک عینک آفتابی خوب باید در درجه‌ی اول چشم را در برابر اشعه‌های مضر فرابنفش (UV) محافظت کند، نه فقط نور را کم کند یا ظاهری زیبا داشته باشد.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند هر عینک تیره‌ای می‌تواند از چشم در برابر آفتاب محافظت کند، در حالی که عینک آفتابی بدون فیلتر UV نه تنها محافظ نیست، بلکه حتی می‌تواند به چشم آسیب بزند.
دلیلش این است که عدسی تیره مردمک را باز می‌کند و اجازه می‌دهد اشعه UV بیشتری به درون چشم نفوذ کند.

در این مقاله از سریتا به‌صورت تخصصی درمورد ویژگی های عینک آفتابی پرداختیم و آنها را به صورت کامل بررسی کردیم. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.

چرا محافظت در برابر اشعه UV اهمیت دارد؟

نور خورشید شامل دو نوع اشعه فرابنفش اصلی است:

• UVA: نفوذ عمیق‌تر در بافت‌های چشم و عامل پیری زودرس عدسی.

• UVB: اشعه‌ی پرانرژی‌تر که باعث التهاب و سوختگی سطحی چشم می‌شود.

قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض این اشعه‌ها می‌تواند به بروز بیماری‌هایی مثل:

• آب مروارید (Cataract)

• پتریژیوم (Pterygium)

• التهاب و قرمزی مزمن چشم

• آسیب شبکیه و کاهش دید در طول زمان
  منجر شود.

بنابراین، مهم‌ترین ویژگی عینک آفتابی خوب جذب کامل اشعه‌های UV است، حتی در روزهای ابری یا زمستانی که شدت نور کمتر است.

به همین دلیل توصیه‌ی ما این است:

«به‌جای خرید عینک آماده، عینک آفتابی‌ات را بساز.»

ویژگی‌های عینک آفتابی استاندارد و قابل اعتماد

برای اینکه مطمئن باشی عینک آفتابی‌ات واقعا از چشمت محافظت می‌کند، باید دارای این ویژگی‌ها باشد:

1. جذب کامل اشعه فرابنفش (UV400):
   این یعنی عینک هر دو نوع اشعه UVA و UVB را تا طول موج 400 نانومتر فیلتر کند. روی عدسی باید عبارت “UV400” یا “100% UV Protection” درج شده باشد.

2. عدسی ضدخش و مقاوم:
   جنس عدسی از پلی‌کربنات یا Trivex باشد تا هم سبک و هم مقاوم در برابر ضربه باشد.

3. عدسی پلاریزه (Polarized):
   برای کاهش بازتاب نور از سطوح براق مثل آب و شیشه، ایده‌آل برای رانندگی و فعالیت‌های فضای باز.

4. پوشش ضدبازتاب (AR Coating):
   این پوشش از انعکاس نورهای مزاحم از پشت عدسی جلوگیری می‌کند.

5. فریم سبک و فیت صورت:
   فریم باید طوری طراحی شود که نور از اطراف وارد چشم نشود، مخصوصاً برای افرادی که زمان زیادی را در فضای باز می‌گذرانند.

6. استاندارد بین‌المللی (CE یا ANSI):
   وجود این نشان‌ها یعنی عدسی از تست‌های دقیق عبور کرده و واقعا از چشم محافظت می‌کند.

روش ایمن‌: عدسی آفتابی سفارشی (تینت‌دار)

در کلینیک بینایی سنجی سریتا عینک آفتابی به‌صورت سفارشی روی فریم طبی دلخواه شما ساخته می‌شود.
یعنی عدسی با کیفیت اپتیکی بالا انتخاب شده و رنگ آن (تینت) در آزمایشگاه با فیلتر UV واقعی ساخته می‌شود.

🔸 مزایای این روش:
1. اطمینان از فیلتر واقعی UV400
2. کیفیت نوری بسیار بهتر نسبت به شیشه‌های بازاری
3. امکان ساخت با یا بدون نمره (Plano یا نمره‌دار)
4. هماهنگی کامل عدسی با فریم و چهره‌ی بیمار
5. سبکی و وضوح بالاتر نسبت به عینک‌های آماده

به این ترتیب شما هم یک عینک آفتابی دارید و هم اگر نمره چشمی داری، دیگر نیازی به دو عینک مجزا نیست.

تأثیر رنگ عدسی بر کیفیت دید

رنگ عدسی نقش بسیار مهمی در ویژگی‌های عینک آفتابی خوب دارد. هر رنگ می‌تواند احساس دید، وضوح و کنتراست متفاوتی ایجاد کند. انتخاب رنگ عدسی باید با نوع فعالیت روزمره و شرایط نوری هماهنگ باشد. در ادامه ویژگی هر رنگ را به‌صورت جداگانه بررسی می‌کنیم:

🔹 خاکستری (Gray)

رایج‌ترین و طبیعی‌ترین رنگ عدسی آفتابی است.
رنگ خاکستری شدت نور را بدون تغییر در رنگ واقعی اجسام کاهش می‌دهد و دیدی طبیعی و متعادل ایجاد می‌کند.
✅ مناسب برای استفاده روزمره در تمام شرایط نوری، مخصوصاً در هوای آفتابی.

🔹 قهوه‌ای (Brown)

عدسی قهوه‌ای با افزایش کنتراست و عمق میدان دید، به تشخیص بهتر جزئیات کمک می‌کند. این رنگ در نور زیاد و هنگام رانندگی دید واضح‌تری نسبت به رنگ‌های دیگر ارائه می‌دهد.
✅ ایده‌آل برای رانندگی، طبیعت‌گردی و هوای آفتابی.

🔹 سبز (Green)

عدسی سبز یکی از متعادل‌ترین رنگ‌ها از نظر حفظ دقت رنگ و کاهش خیرگی است. دید در محیط‌های پرنور با این رنگ راحت‌تر است و چشم دیرتر خسته می‌شود.
✅ مناسب برای فعالیت‌های فضای باز مثل پیاده‌روی، کوهنوردی و دوچرخه‌سواری.

🔹 زرد یا کهربایی (Amber)

این رنگ در شرایط نوری ضعیف عملکرد بهتری دارد و باعث افزایش وضوح در محیط‌های مه‌آلود یا ابری می‌شود.
✅ مناسب برای رانندگی در هوای ابری یا هنگام غروب، و برای ورزش‌های زمستانی.

🔹 آبی و صورتی روشن

عدسی‌های آبی یا صورتی معمولاً به دلایل زیبایی و مد انتخاب می‌شوند.
اگرچه ممکن است ظاهر جذابی داشته باشند، اما به‌طور طبیعی محافظ UV ندارند مگر اینکه پوشش UV400 واقعی روی آن‌ها اعمال شده باشد.

نکته مهم:
تیره‌تر بودن رنگ عدسی به‌هیچ‌وجه به معنی محافظت بیشتر در برابر اشعه UV نیست.
فقط عدسی‌هایی که دارای فیلتر واقعی UV400 هستند می‌توانند از چشم در برابر نور فرابنفش محافظت کنند، حتی اگر رنگشان روشن باشد.

عینک آفتابی مناسب رانندگی

برای رانندگان، انتخاب درست عینک آفتابی اهمیت بیشتری دارد.
توصیه اپتومتریست‌ها:

• از عدسی‌های پلاریزه قهوه‌ای یا خاکستری استفاده کنید.

• از عدسی‌های خیلی تیره در تونل یا سایه‌ها پرهیز کنید.

• پوشش ضدبازتاب در رانندگی روزانه کمک زیادی به کاهش خیرگی می‌کند.

توصیه اپتومتریست: عینک آفتابی، کرم ضدآفتاب چشم‌هاست!

یک عینک آفتابی استاندارد مثل کرم ضدآفتاب برای پوست است؛ وظیفه‌اش محافظت مداوم از چشم در برابر اشعه‌های مضر خورشید است.
اگر زیاد در فضای باز کار می‌کنی، اهل سفر یا رانندگی هستی، از عینک آفتابی پلاریزه با فریم فیت صورت استفاده کن و هرگز به قیمت پایین یا ظاهر فریبنده بسنده نکن.

چطور مطمئن شویم عینک آفتابی UV واقعی دارد؟

تشخیص واقعی بودن محافظ UV با چشم غیرمسلح ممکن نیست.
بهترین راه، مراجعه به اپتومتریست و مراکز تخصصی بینایی سنجی است که با دستگاه‌های تست UV میزان فیلتر واقعی عدسی را اندازه‌گیری می‌کنند.

جمع‌بندی

• ویژگی‌های عینک آفتابی خوب شامل فیلتر UV400، عدسی پلاریزه، پوشش ضدبازتاب و فریم استاندارد است.

• رنگ عدسی باید متناسب با شرایط نوری انتخاب شود، نه بر اساس مد.

• خرید از مراکز معتبر اپتومتری بهترین راه برای اطمینان از کیفیت عدسی‌هاست.

عینک آفتابی تنها یک اکسسوری نیست، بلکه ابزاری پزشکی برای سلامت چشم است. پس در انتخاب آن دقت کن؛ چشم‌ها سرمایه‌ی مادام‌العمر تو هستند.

📞 برای مشاوره تخصصی

اگر مطمئن نیستی چه رنگ عدسی، چه فریم و چه نوع فیلتری برای فعالیت روزمره‌ات مناسب‌تر است، می‌توانی برای مشاوره تخصصی و تست فیلتر UV به مرکز بینایی‌سنجی و عینک سریتا مراجعه کنی.

 در این مرکز:

• عینک آفتابی به‌صورت سفارشی روی فریم طبی دلخواه شما ساخته می‌شود.

• عدسی‌ها با دستگاه تست UV بررسی می‌شوند.

• فریم متناسب با فرم چهره و نیاز بینایی انتخاب می‌شود.

• برای افرادی که عینک طبی دارند، امکان ساخت عینک آفتابی نمره‌دار یا کلپ‌آن پلاریزه (Clip-On) وجود دارد.

جهت دریافت نوبت و مشاوره با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید

 در این مقاله از سریتا به صورت تخصصی باید ها و نبایدهای عینک آفتابی خوب را بررسی کردیم.برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه بفرمایید.

بسیاری از افراد وقتی دچار تاری دید یا احساس ناهماهنگی بین دو چشم می‌شوند، نمی‌دانند آیا مشکلشان انحراف چشم است یا دوبینی. در حالی‌که این دو اصطلاح — یعنی استرابیسم (Strabismus) و دیپلوپیا (Diplopia) — به دو وضعیت متفاوت اشاره دارند، اما می‌توانند به‌طور نزدیک با هم مرتبط باشند. شناخت تفاوت انحراف چشم و دوبینی اهمیت زیادی دارد، چون هرکدام علت، علائم و روش درمان خاص خود را دارند.
در این مقاله از سریتا به‌صورت تخصصی اما قابل‌فهم برای عموم، توضیح می‌دهیم که هرکدام دقیقاً به چه معناست، چرا ایجاد می‌شوند و چگونه می‌توان آن‌ها را تشخیص و درمان کرد.

انحراف چشم چیست؟

انحراف چشم (Strabismus) به حالتی گفته می‌شود که محور دید دو چشم روی یک نقطه متمرکز نیست. در این شرایط، یکی از چشم‌ها ممکن است به داخل (انحراف داخلی یا Esotropia)، بیرون (Exotropia)، بالا (Hypertropia) یا پایین (Hypotropia) منحرف شود.

نتیجه این ناهماهنگی آن است که دو تصویر متفاوت از یک جسم به مغز می‌رسد. مغز برای جلوگیری از سردرگمی، معمولاً تصویر چشم منحرف را سرکوب می‌کند تا فقط یکی از تصاویر را ببیند.

اما اگر مغز موفق به سرکوب تصویر دوم نشود، دوبینی یا دیپلوپیا (Diplopia) رخ می‌دهد — یعنی بیمار همان جسم را دو تا می‌بیند.

انحراف چشم می‌تواند از کودکی وجود داشته باشد یا در اثر عوامل عصبی و عضلانی در بزرگسالی ایجاد شود.

دوبینی یعنی چه؟

دوبینی (Diplopia) به حالتی گفته می‌شود که فرد یک جسم را دو تا می‌بیند.
این دو تصویر می‌توانند:

• افقی باشند (تصاویر در کنار هم دیده می‌شوند)،

• عمودی باشند (یکی بالاتر از دیگری دیده می‌شود)،

• یا مورب و ترکیبی از هر دو باشند.

دوبینی معمولاً به دلیل اختلال در هماهنگی بین حرکات دو چشم یا درگیر شدن اعصاب حرکتی چشم‌ها رخ می‌دهد. گاهی هم ممکن است موقتی باشد؛ مثلاً پس از خستگی شدید، مصرف الکل یا برخی داروها. اما در بسیاری از موارد، دوبینی نشانه‌ای از اختلال جدی‌تر عصبی یا عضلانی است که نیاز به بررسی فوری دارد.

تفاوت اصلی انحراف چشم و دوبینی

در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی این دو اختلال را مرور می‌کنیم:

به بیان ساده:
هر دوبینی الزاماً به معنی وجود انحراف نیست،
اما هر انحرافی می‌تواند در صورت عدم سرکوب مغزی، باعث دوبینی شود.

علل بروز دوبینی و انحراف چشم

دلایل این دو عارضه می‌توانند متفاوت یا مشترک باشند، از جمله:

• اختلالات عصبی (مثل فلج عصب سوم، چهارم یا ششم)

• دیابت یا فشار خون بالا (به علت درگیری عصب‌های حرکتی چشم)

• ضربه به سر یا چشم

• تومورهای مغزی یا ضایعات ساقه مغز

• اختلالات تیروئیدی (مثل Graves)

• خستگی شدید یا استرس بینایی

• اختلالات کنترل دوچشمی (Binocular Vision Disorders)

آیا دوبینی خطرناک است؟

بله، در بزرگسالان دوبینی معمولاً نشانه‌ی یک مشکل جدی‌تر است.
اگر دوبینی به‌طور ناگهانی ایجاد شود و با علائمی مثل سردرد، تهوع، افتادگی پلک یا حرکات غیرطبیعی چشم همراه باشد، باید فوراً توسط اپتومتریست یا چشم‌پزشک معاینه شوید. زیرا ممکن است منشاء آن عصبی یا مغزی باشد و نیاز به بررسی فوری داشته باشد.

درمان انحراف چشم و دوبینی

درمان بستگی به علت دارد و ممکن است شامل یک یا ترکیب چند روش زیر باشد:

1. عینک اصلاحی یا منشور (Prism Lens):
   برای هم‌راستا کردن تصاویر و کاهش دوبینی.

2. ویژن‌تراپی (Vision Therapy):
   مجموعه‌ای از تمرین‌های بینایی تخصصی جهت تقویت هماهنگی و کنترل دوچشمی.
   این روش در کودکان و بزرگسالان بسیار مؤثر است، به‌ویژه زمانی که علت، اختلال عملکرد دوچشمی باشد.

3. درمان دارویی یا جراحی:
   در صورت وجود آسیب‌های عصبی یا فلج عضلانی، جراحی عضلات چشمی یا درمان دارویی ممکن است لازم باشد.

4. درمان ترکیبی:
   در بسیاری از بیماران، ترکیب عینک منشوری + تمرینات ویژن‌تراپی بهترین نتیجه را می‌دهد.

چه زمانی باید به اپتومتریست مراجعه کرد؟

اگر هر یک از علائم زیر را دارید، مراجعه به کلینیک اپتومتری سریتا می‌تواند گام نخست برای تشخیص دقیق و درمان مؤثر باشد:

• احساس دو تصویر در هنگام نگاه به اشیاء

• انحراف قابل‌مشاهده در یکی از چشم‌ها

• خستگی یا سردرد هنگام مطالعه

• احساس ناهماهنگی در تمرکز چشم‌ها

• نیاز به بستن یک چشم برای دید بهتر

نتیجه‌گیری

تفاوت انحراف چشم و دوبینی در این است که انحراف چشم یک اختلال حرکتی در هماهنگی دو چشم است، در حالی که دوبینی نتیجه‌ی درک هم‌زمان دو تصویر ناسازگار توسط مغز می‌باشد. با این حال، هر دو نیازمند بررسی تخصصی عملکرد دوچشمی، ارزیابی حرکات چشمی و بررسی مسیرهای عصبی هستند.
در بسیاری از موارد می‌توان بدون جراحی و تنها با درمان‌های اپتومتری و ویژن‌تراپی به نتایج چشمگیر رسید.

📞 برای مشاوره و ویژن‌تراپی تخصصی

در کلینیک اپتومتری سریتا،بررسی دقیق عملکرد دوچشمی، نخستین گام برای درمان مؤثر دوبینی و انحراف چشم است.

جهت دریافت نوبت و مشاوره با پشتیبانی تخصصی ما تماس بگیرید تا مسیر درمان مؤثر و علمی را آغاز کنید.

 در این مقاله از سریتا آموختیم که تفاوت انحراف چشم و دوبینی چیست، علت و درمان هریک به چه صورت است. برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه بفرمایید.